شهلا دانشفر

خوش آمديد

يك سال از اعتصاب مهم كارگران شركت واحد گذشت

سال گذشته ٤ ديماه ما شاهد يك قدرت نمايي با شكوه از سوي كارگران شركت واحد و اعتصاب آنان بوديم. اعتصابي كه گوشه اي از قدرت طبقه كارگر يعني دست بردن به ابزار قدرتمند اعتصاب را به نمايش گذاشت. اعتصابي كه تهران و كل جامعه را به جنب و جوش انداخت. اعتصابي كه اوضاع سياسي جامعه و توازن قوا را تغيير داد و طبقه كارگر را بطور واقعي در يك موقعيت جديدي قرار داد. اكنون يكسال از اين اعتراض ميگذرد و كارگران شركت واحد همچنان به اعتراضشان ادامه ميدهند. در سالگرد اعتصاب كارگران شركت واحد فرصت مناسبي است نگاهي مختصر اما از نزديك به اين اعتراضات و جايگاه آن در اوضاع سياسي ايران و موقعيت طبقه كارگر داشته باشيم.

مبارزات كارگران شركت واحد يك شكست سياسي براي جمهوري اسلامي

بطور واقعي مبارزات كارگران شركت واحد يك شكست سياسي براي جمهوري اسلامي بود. كارگران شركت واحد در ٤ ديماه سال گذشته تصميم گرفتند اعتصاب كنند و عليرغم دستگيري٬ تهديد و فشار رژيم٬ تصميم خود را عملي كردند. رژيم وحشيانه به كارگران حمله كرد. اعتصاب آنها را درهم شكست، و بيش از ١٠٠٠ كارگر واحد را راهي زندان كرد. اما اين تهاجم و فشارهاي متعاقب آن اگر چه مشكلات و رنجهاي و فشارهاي زيادي به كارگران شركت واحد وارد كرد، اما اين كارگران نبودند كه شكست خوردند بلكه اين جمهوري اسلامي بود كه از نظر سياسي منزوي تر و منفور تر شد، و زير فشار يك كارزار بين المللي گسترده عملا يك شكست سياسي را متحمل گرديد. امروز كارگر واحد در سطح جهان و ايران محبوب و شناخته شده است، و جمهوري اسلامي بعنوان سركوبگر و ضد كارگر شناخته ميشود و منفور خاص و عام است. رژيم ناگزير شد همه اين كارگران به جز منصور اسانلو را فورا از زندان آزاد كند. در زندان ماندن منصور اسانلو باعث ادامه كمپين بين المللي كارگري شد و اعتراض براي آزادي منصور اسانلو به محل كنفرانس سازمان جهاني كار آي ال او كشيده شد و در آنجا موضوع ابعاد ديگري بخود گرفت. در آنجا بهرام سروش به همراه هياتي از سوي حزب كمونيست كارگري ايران به پشت تريبون رفت و اعلام كرد كه نمايندگان اعزامي از سوي جمهوري اسلامي نمايندگان كارگران در ايران نيستند و اعتراض كارگران ايران را به سازمان جهاني كار بخاطر به رسميت شناختن هيات جمهوري اسلامي به گوش چند هزار شركت كننده حاضر در اين كنفرانس رساند و اعلام كرد كه او به نمايندگي از سوي كارگران ايران سخن ميگويد و صداي اعتراض كارگران ايران است و خواست آزادي منصور اسانلو را اعلام داشت. اينها همه اتفاقاتي مهمي بود كه طي يكسال گذشته در جريان مبارزات فشرده كارگران شركت واحد روي داد و در كل باعث شد كه تمام توجه ها نه تنها در داخل ايران بلكه در سطح جهاني به طرف طبقه كارگر در ايران و كارگران شركت واحد متوجه شود. بدنبال اين اتفاقات كارگران بيش از پيش وارد صحنه سياسي جامعه شدند و بعنوان وزنه اي مهم در سير تحولات سياسي جامعه مورد توجه همه قرار گرفتند. اين اتفاقات بطور واقعي توازن قوا را به نفع طبقه كارگر و كل جامعه در ايران تغيير داد. اينها يك شكست سياسي براي جمهوري اسلامي و يك پيروزي بزرگ براي كارگران شركت واحد و طبقه كارگر در ايران است.

پيشروي هاي كارگران شركت واحد

كارگران واحد تشكل خود را تحميل كردند

كارگران شركت واحد اساسا با عزم براي شكل دادن به تشكل خود سنديكاي شركت واحد به ميدان آمدند. آنچه كه باعث حركت سازمانيافته كارگران شركت واحد در اعتصاب سال گذشته شد٬ داشتن يك حداقل تشكلي بود كه تحت عنوان سنديكا كار خود را تازه شروع كرده بود و ميخواست وجود خود را بعنوان يك ابزار پيشبرد مبارزات كارگري تحميل كند. اكنون بدنبال يكسال مبارزه از سوي كارگران شركت واحد ما شاهد اين هستيم كه كاگران عملا توانسته اند٬ تشكل خود را به رژيم تحميل كنند. در سايت هاي رسمي دولتي از اين سنديكا نام برده ميشود و با رهبران آن گفتگو ميشود و اين سنديكا امروز عضو اتحاديه بين المللي حمل و نقل است.
اين يك دستاورد بزرگ نه تنها براي كارگران شركت واحد بلكه براي كل كارگران در ايران است. تجربه كارگران شركت واحد نشان داد كه بطور واقعي ايجاد تشكل كارگري امر خود كارگران است. كارگران براي متشكل شدن خود نياز به گرفتن مجوز ندارند. و تشكل هاي كارگري تنها با قدرت مبارزه خود كارگران است كه ميتواند به رژيم و كارفرمايان تحميل شود. رژيم كه از متشكل شدن كارگران وحشت دارد. تمام قدرت خود را بكار برد كه مانع ايجاد تشكل كارگران واحد بشود. بويژه اينكه كارگران واحد يك بخش مهم كارگري هستند. جمعيتي ١٧٠٠٠ نفره را در بر ميگيرند و به دليل موقعيت كار خود و تماس روزمره شان با مردم٬ نقش كليدي اي در اوضاع جامعه داشته و با تشكل خود موقعيت بمراتب قدرتمندتري بدست مي آورند. اما امروز همانطور كه اشاره كردم كارگران واحد توانسته اند عملا تشكل خود را نه تنها در ايران بلكه در سطح جهاني تحميل كنند. از جمله سازمان جهاني كار “آي ال او” عليرغم همه تشبثاتي كه بكار برد و تلاش كرد در مقابل تلاش كارگران براي تشكليابي٬ خانه كارگر و شوراهاي اسلامي را به جلو بكشد٬ ناگزير شد سنديكاي واحد را به رسميت بشناسد و پاي مذاكره با آنها بنشيند . سازمان جهاني كار حتي تلاش كرد كه با ترتيب دادن اجلاس مشتركي در تبريز و در كرمان اين سنديكا را كه جايگاه و اعتباري در ميان كارگران دارد با ارگانهاي دست ساز دولت شوراهاي اسلامي و خانه كارگر آشتي دهد. اما ما همچنان شاهد كشاكش كارگران واحد براي تثبيت واقعي تشكل خود و برداشتن چماق تهديد و دستگيري و اخراج از سر كارگراني كه به اين سنديكا مي پيوندند و ميخواهند با آن كار و فعاليت كنند٬ هستيم. به هررو اين كشاكش هنوز ادامه دارد٬ ولي بطور واقعي مبارزه يكساله كارگران شركت واحد براي به كرسي نشاندن تشكل خود٬ در مقابل كل طبقه كارگر در ايران راه گذاشت. اين پيشروي كل طبقه كارگر و بطور واقعي كل جامعه را در موقعيت بسيار مساعدي براي متشكل شدن قرار داده است.

جلوي صحنه آمدن صفي از رهبران كارگران

يك دستاورد مهم ديگر مبارزات كارگران شركت واحد جلوي صحنه آمدن صفي از رهبران كارگري در سطح جامعه بود. رهبراني كه با اسم و رسم خود جلو آمدند. تريبونها را از آن خود كردند٬ رو به جامعه و رو به نهادهاي بين المللي سخن گفتند و امروز ديگر نه تنها در ايران بلكه در سطح بين المللي شناخته شده هستند. اين يك پيشروي بزرگ براي طبقه كارگر در ايران است. اين خود جنبش كارگري در ايران را بيش از بيش به وسط صحنه سياسي جامعه ميكشاند. ميتوان گفت بطور واقعي مبارزه كارگران شركت واحد و اين پيشرويها يكي از فاكتورهايي است كه شرايط مساعد تري را براي جلوي صحنه آمدن فعالين راديكال كارگري فراهم كرد. بطوريكه امروز ما ديگر نه تنها در شركت واحد بلكه بتدريج در بخش هاي ديگر كارگري شاهد جلو آمدن صفي از فعالين و رهبران كارگري هستيم. اينها همه گامي در جهت ايفاي نقش طبقه كارگر در تحولات سياسي امروز است.

خواستهاي كارگران شركت واحد خواستهاي سراسري كارگران

كارگران شركت واحد براي تثبيت تشكل خود به ميدان آمدند و خواست قراردادهاي دسته جمعي و پايان دادن به قراردادهاي موقت برده وار ٬ انحلال شوراهاي اسلامي٬ افزايش فوري دستمزد ها كه در خيلي جاها در صحبتهايشان از رقم ٥٠٠ هزار سخن گفتند ٬ را به ميان كشيدند. طرح اين خواستها تحرك جديدي در كل جنبش كارگري در ايران بوجود آورد. طرح خواستهايي سراسري و تعرضي از سوي بخش مهمي از كارگران در ايران فورا تاثير خود را بر مبارزات كارگران در ديگر بخش ها گذاشت. خواست انحلال شوراهاي اسلامي رساتر از هر وقت در مبارزات ديگر كارگران در مراكز ديگر طرح شد. نمونه آنرا بطور مثال در مبارزه كارگران ايران صدرا در شمال ديديم كه كارگران با طرح اين خواست و خواست اجراي طرح طبقه بندي مشاغل توانستند حقوق ايام اعتصاب خود را نيز تحميل كننند.

شكل دادن به يك همبستگي بين المللي كارگري

يك وجه مهم مبارزات كارگران شركت واحد انعكاس وسيع اجتماعي مبارزات آنها بود. كارگران شركت واحد بدرست از امكاناتي چون تلويزيون ها و رسانه ها و بطور مشخص تلويزيون كانال جديد استفاده كردند و تلاش كردند صداي اعتراض خود را در سطح وسيعي در جامعه و در سطح جهاني منعكي كنند. از جامعه و از نهادهاي كارگري حمايت و پشتيباني خواستند و همراه با آن يك همبستگي بين المللي كارگري شكل گرفت و در همان بدو اين مبارزات حزب كمونيست كارگري ايران با تمام قوا به حمايت از اين مبارزات برخاست و كمپيني جهاني در حمايت از اين مبارزات را اعلام كرد. بدين ترتيب يك همبستگي بين المللي كارگري شكل گرفت كه بيسابقه بود. ما شاهد ١٥ فوريه روز همبستگي بين المللي كارگري با كارگران ايران و كارگران واحد بوديم. ما شاهد اتفاقي بوديم كه در كنفرانس سازمان جهاني كار افتاد و همانطور كه بالاتر توضيح دادم هيات حزب كمونيست كارگري ايران در آنجا صداي اعتراض كارگران در ايران را نمايندگي كرد. اينها همه لحظاتي از شكل گيري يك اتحاد بين المللي كارگري بود كه تحت فشار آن منصور اسانلو از زندان آزاد شد و اين همبستگي امروز خود به يك ركن مهم تقويت مبارزات كارگران در ايران تبديل شده است.

كمبود ها كجا بودند؟

وقتي به كل حركت شركت واحد نگاه ميكنيم٬ شاهد كمبودهايي در اين حركت هستيم كه نگاهي به اين كمبودها ميتواند درسهايي آموزنده نه فقط براي كارگران شركت واحد بلكه براي كل كارگران در ايران در بر داشته باشد

عدم اتكا به مجمع عمومي كارگري

يك كمبود مهم اينست كه سنديكاي شركت واحد نميتواند نيروي عظيم كارگراني كه پشتش بودند و در اعتصاب ٤ ديماه در چنان سطح گسترده اي دست از كار كشيدند را به تمامي در صحنه نگاهدارد. نقطه اوج حركت كارگران شركت واحد اجتماع ٥ هزار نفره آنها در منطقه ٦ بود كه قاليباف و سران ديگر رژيم را به استيصال كشيده بو. اما آنجا شاهد اين بوديم كه رهبران اعتراضي كارگران شركت واحد براي ادامه حركت به تصميم كارگران رجوع نكردند و همانجا ختم حركت را يكطرفه اعلام كردند. اين گوشه اي از سنت سنديكاليستي و تصميم گيري در بالا بدون ارجاع به مجمع عمومي كارگري بود كه خود را در اين حركت نشان داد و تاثيرات منفي خود را بر ادامه حركت گذاشت. اجتماعي كه حضور داشت و سنديكا ميتوانست با اتكا به راي آن اجتماع بزرگ و با شكوه در موقعيت قدرتمندتري براي ادامه حركت قرار گيرد، عملا ناديده گرفته شد. اين نقطه ضعف را ما در طول حركت شركت واحد شاهد هستيم و مي بينيم كه رهبران سنديكا شجاعانه مي ايستند٬ برخواست هاي خود تاكيد ميكنند٬ اما كمتر رو به توده كارگر سخن ميگويند و آنها را به پشت حركت خود بسيج ميكنند. نتيجه اينكه دولت همواره تلاش ميكند كه اين كارگران را در مراجع قانوني سر بدواند و اين اعتراضات را به فرسودگي بكشاند. به بيان ديگر كارگران شركت واحد عليرغم راديكاليزمشان و عليرغم پافشاري بر روي خواستهايشان و ادامه دادن به مبارزه خود تا همين اكنون٬ به نيروي قويتري چون هفده هزار كارگر شركت واحد و خانواده هايشان اتكا نميكنند و اين كمبود تاثير خود را بر مبارزات كارگران شركت واحد به جا ميگذارد. اين بدان مفهوم نيست كه محدوديتها و مشكلات و خطراتي كه براي بسيج توده كارگران در پيش روي فعالين سنديكا قرار داشت را نبينيم. اما واقعيت اينست كه تلاشي جدي در جهت بسيج توده كارگران و براي پيدا كردن راههاي در ميدان نگه داشتن آنها صورت نگرفت.

محدود نگاهداشتن مبارزه در چهارچوبه قانوني يك گرايش بازدارنده

در طول حركت اعتراضي شركت واحد ما شاهد وجود دو گرايش هستيم . يكي گرايش سنديكاليستي و متمايل به راست كه تلاش ميكند مبارزه كارگران را به چهارچوبه هاي قانوني محدود كرده و كارگران را از حركت اعتراضي وسيع باز دارد و آنها را به قول و وعده هاي مقامات رژيم دلخوش نگاه ميدارد. گرايشي كه يك پاي مذاكره با خانه كارگر و سازمان جهاني كار آي ال او ميشود. ديگري گرايش راديكال و معترض كه در واقع در كل اين حركت دست بالا را پيدا ميكند. جدال در ميان اين دو گرايش در طول اين حركت وجود داشت و در واقع اعتصاب ٤ ديماه ٬ ١٥ فوريه و هبستگي بين المللي كارگري و موقعيت امروز كارگران واحد در جامعه و در سطح بين المللي حاصل پيروزي گرايش راديكال در راس حركت اعتراضي كارگران شركت واحد است. اما گرايش سنديكاليست همچنان بعنوان يك عامل بازدارنده نقش ايفا ميكند. اتفاقا٬ در شرايطي كه مبارزه اشكال پيچيده تري بخود ميگيرد٬ در شرايطي كه رژيم ميكوشد فشار خود را بر كارگران شدت دهد٬ سنت مبارزه در چهارچوبه سنديكا و محدوديت هاي آن٬ بستر مناسبي است كه به گرايش راست و عدم اتكا به مجمع عمومي كارگري و دخالت مستقيم كارگران در پيشبرد مبارزه٬ امكان ادامه حيات ميدهد. اين نقش رهبران راديكال و كمونيست است كه هوشيارانه به اين مانع نگاه كنند و با در جريان قراردادن كل كارگران از كل حركت و با كشاندن اعتراض به جامعه و دخيل كردن خانواده هاي كارگري در جريان مبارزه گرايش ديگر را به حاشيه برانند.

ادامه مبارزه با كدام چشم انداز

بدون داشتن يك استراتژي روشن و بدون ديدن موقعيت امروز مبارزه ٬ طبعا افق پيروزي تاريك خواهد بود. بويژه در شرايطي كه رژيم تلاش دارد همواره كارگران شركت واحد را به مراجع قانوني حواله دهد٬ رهبران و فعالين سنديكاي واحد را زير فشار اخراج٬ زير فشار اقتصادي و زير فشار تهديد و سركوب به فرسودگي بكشاند٬ اين يك فاكتور مهم در موقعيت امروز مبارزات كارگران شركت واحد است. بطور مثال وقتي كه رژيم كارگران شركت و احد را مورد ضرب و شتم قرار داد و هزار نفر آنان را راهي زندان كرد٬ اين موقعيت اين كارگران در سطح جامعه و در سطح بين المللي بود كه به قدرتي بزرگ تبديل شد و يكباره با اعلام يك كمپين جهاني و بدنبال اعلام روز همبستگي كارگري جهاني يكباره بخش عمده كارگران دستگير شده از زندان آزاد شدند. امروز نيز وقتي كارگران ميبينيد كه بطور مثال رژيم خفقان را در مناطق مختلف اتوبوسراني شدت داده است٬ بيش از ٥٠ نفر از فعالين سنديكا و رهبران آن از كار بيكار شده اند و هر روز به اداره و به مقامي حوله داده ميشود٬ راه پيشروي را ممكن است تاريك و تار ببيند. اما وقتي به اوضاع سياسي جامعه نگاه ميكنيم٬ وقتي شاهد ١٦ آذر سرخ هستيم٬ وقتي به موقعيت كارگران واحد در سطح بين المللي نگاه ميكنيم٬ افق ديگري در مقابلمان قرار ميگيرد. اين وظيفه كارگران كمونيست و راديكال است كه با چنين چشم انداز و افقي مبارزه كارگران واحد را به پيش برند. نديدن اين چشم انداز است كه بار ديگر به گرايش راست دست بالا ميدهد و كارگران را به رضا دادن به هر چيزي ميكشاند. اما مشاهدات نشان ميدهد كه كارگر شركت واحد بطور روشني واقف به موقعيت طلايي و فرصت هايي كه در مقابلش قرار گرفته است٬ نيست. اين فرصت را بايد دريافت. اجازه بدهيد يك مثال بياوريم. كارگران شركت واحد توانستند وجود خود را حتي بر سازمان جهاني كار آي ال او تحميل كنند٬ اما هنگاميكه سازمان جهاني كار توطئه گرانه ميكوشد٬ سنديكاي شركت واحد را در كنار شوراهاي اسلامي بر سر ميز مذاكره قرار دهد٬ كارگران راديكال شركت واحد از قدرت خود استفاده نميكنند تا اين توطئه گري را افشا كنند و بار ديگر بر خواست خود٬ خواست انحلال شوراهاي اسلامي تاكيد گذارند. چنانچه بعد از اين اتفاق است كه بار ديگر منصور اسانلو دستگر ميشود و ابراهيم مددي مورد ضرب و شتم قرار ميگيرد. اما دوباره با انعكاس وسيع اين موضع كمپيني گسترده تر از قبل براه مي افتد و بار ديگر در برابر اين فشار اعتراضي رژيم ناگزير ميشود منصور اسانلو را از زندان آزاد كنند.

كارگران شركت واحد و شرايط كنوني

امروز كارگران شركت واحد در موقعيت بسيار كليدي و مهمي قرار دارند. هر حركت و اعتراض آنها نه تنها از سوي جامعه بلكه از سوي نهادهاي كارگري در سراسر جهان مورد توجه قرار ميگيرد. بويژه در شرايطي كه اعتراض همه بخش هاي جامعه را فراگرفته است٬ زمينه بيش از بيش براي يك اعتراض گسترده و سراسري از سوي كارگران و در پيشاپيش آن كارگران شركت واحد فراهم است. رژيم اكنون تلاش دارد كه آخرين فشار هاي خود را بر كارگران شركت واحد وارد كند و از جمله مانع بازگشت به كار فعالين و رهبران سنديكاي واحد به سر كارشان شده است. يكسال است به آنها دستمزد و حقوقي پرداخت نكرده است و آنها را سر ميدواند٬ تا بلكه ا ز اين طريق سنديكاي شركت واحد را به انحلال بكشاند. بايد با حمايت وسيع از كارگران اخراجي شركت واحد و خواستهاي آن براي بازگشت به كار خود و با حمايت از خواستهاي كارگران شركت واحد كه يكسال است برايش مبارزه ميكند اين فشار را در هم شكست. همچنين امروز هم توازن قواي جامعه و هم موقعيت جنبش كارگري اجازه ميدهد كه با تعرضي وسيع رژيم را عقب زد٬ اين كارگران شركت واحد هستند كه بهترين فرصت براي قرار گرفتن در صف جلوي اين اعتراض را دارند

كارگر كمونيست ٤٩، ٧ دي ٨٥.

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: