شهلا دانشفر

خوش آمديد

خشم میلیونی در هندوستان علیه سنتهای مردسالار

این هفته خیابانهای دهلی و شهرهای دیگر هندوستان به صحنه تظاهرات های گسترده مردم این کشوردر  اعتراض به تجاوز وحشیانه به یک دختر دانشجو بود. صدها هزار نفر از مردم علیه سنتها و وقوانین مردسالارانه به خیابان آمدند و دست به تظاهرات و اعتراض زد. انعکاس این خبر فجیع موجی از خشم و اعتراض در هند را در پی داشته است. مردم می‌گویند دولت اقدام کافی برای مراقبت از جان و امنیت زنان  در برابر اینگونه خشونت‌ها و تهدید ها نمی‌کند و معتقدند که  پلیس هند نتوانسته به موقع نسبت به فاجعه تجاوز گروهی در اتوبوس اقدام کند و مانع از وقوع چنین جنایتی شود. بنا بر گزارشهای منتشر شده، این اولین بار نیست که چنین ابعادی از تجاوز و خشونت در قبال زنان در این کشور صورت میگیرد و میزان تجاوز در شهر دهلی با داشتن بیش از ۱۶ میلیون نفر جمعیت بیش از هر شهر دیگری در هند است. بنا بر آمار دست کم روزی یک مورد تجاوز جنسی در این شهر گزارش می شود. البته این آمار جدا  از مواردی است که زنان بدلایل مذهبی و یا ترس از کشته شدن از افشای تجاوز خودداری می کنند.ند. ماجرا از این قرار است که روز  سه شنبه ۱۸ دسامبر (۲۸ آذر) دختر دانشجوی ۲۳ ساله ای توسط ۶ نفر در یک اتوبوس به طرز فجیعی مورد تجاوز و  خشونت قرار گرفت و متجاوزین پس از تجاوز به دختر او را از ماشین به بیرون انداختند. اکنون خبرها  از وضع وخیم جسمی این دختر حکایت دارد و گفته میشود شدت جراحات وارده به این دختر به حدی بوده که پزشکان معالجش در دهلی نو خواستار انتقال وی به یکی از مجهزترین بیمارستانهای جهان در سنگاپور شدند. پزشکان می گویند که شدت جراحات به این زن جوان به حدی است که  پس از سه عمل جراحی همچنان زنده ماندن او مورد ابهام است. بدین ترتیب این دختر جوان ۲۳ ساله در حال حاضر به دلیل جراحت‌های شدید در ناحیه شکم، در بیمارستان بستری است و وضعیت جسمانی اش  نامساعد است. گفته میشود در این رابطه  پنج نفر از جمله راننده اتوبوس بازداشت شده‌اند و پلیس در جستجوی آخرین فرد مظنون به شرکت در این ماجرا است.

ادامه چنین وضعیتی است که امروز چنین موجب خشم و اعتراض گسترده مردم در کشور هند شده و بیش از ده روز است که مردم معترض این کشور در شهر دهلی هر روزه به خیابان آمده و خواهان پایان دان به این نا امنی و این بیحقوقی نسبت به زنان هستند. ابعاد این اعتراضات آنچنان گسترده است که دولت بخاطر وحشت از دست دادن کنترل اوضاع هرگونه تجمع بیش از پنج نفر را ممنوع اعلام کرده است. با این همه خیابانهای دهلی به صحنه اعتراضات هر روزه مردم و درگیری آنان با نیروهای امنیتی این کشور تبدیل شده است. مقابل دفتر پلیس، کاخ ریاست جمهوری و دیگر مراجع دولتی  از جمله مراکز تجمعات مردم معترض است و پلیس وحشت زده با آب پاش به جان مردم افتاده و تلاش به متفرق کردن مردم دارد. از جمله بنا بر خبر ها یک گزارشگر تلویزیون که در حال پوشش اخبار اعتراضات مردم بود بر اثر اصابت گلوله نیروهای سرکوبگر دولت جان خود را از دست داد. همچنین در جریان درگیری مردم با پلیس این کشور یک افسر پلیس بر اثر پرتاب سنگ از طرف گروهی از مردم درگذشت. شدت درگیری میان مردم معترض و نیروهای سرکوب دولت در این اعتراضات به حدی بوده است که گفته میشود تنها در تظاهرات روز ۲۳ دسامبر ۵۰ پلیس زخمی شدند. خلاصه کلام اینکه مجموعه این اتفاقات و سرکوبگری وحشیانه دولت مردم را به شدت خشمگین کرده است. مقامات حکومتی مرتب مردم را به آرامش دعوت میکنند. ابعاد وسیع اعتراضات مردم دولت را به تکان در آورده است. از جمله زیر فشار این اعتراضات مانموهان سینگ، نخست وزیر هند که از زمان وقوع تجاوز، واکنش رسمی ای نشان نداده بود ، بالاخره در روز دوشنبه ۲۴ دسامبر طی سخنانی دردفاع از حق معترضان و تاکید بر برقراری آرامش  گفت: “عصبانیت و خشم مردم از این جنایت طبیعی است و آنرا درک می کنم، اما خشم دوای هیچ دردی نخواهد بود. از تمامی شهروندان می خواهم تا آرامش خود را حفظ کنند. به همه شما قول می دهم که تمام تلاشمان را بکار بگیریم تا امنیت زنان این کشور را تامین کنیم.”

اما مردم که گوششان از این سخنان پر است، همچنان در خیابانند و اعتراضات ادامه دارد. روز چهارشنبه ۲۶ دسامبر در مرکز ایالت مادیا پرادش نیز، تعدادی از نمایندگان مجلس هند نیز به معترضان پیوستند و خواستار واکنش جدی دولت و اتحاذ تدابیر امنیتی برای زنان شدند و همزمان، چیدامبارام وزیر اقتصاد و دارایی هند اعلام کرد که تحقیقات ویژه‌ای در مورد این واقعه دلخراش آغاز شده است. او با اذعان به اینکه ناامنی برای زنان در اکثر شهرهای بزرگ هند به معضلی جدی تبدیل شده است، از مردم خواست آرامش خود را حفظ کنند و صبر کنند تا تحقیقات روند خود را طی کند و راه حلی مناسب در نظر گرفته شود. وی از تشکیل کمیسیونی تحقیقی که یک قاضی بازنشسته ریاست آنرا بر عهده دارد خبر داد. بدین ترتیب اعتراضات گسترده مردم در هند ادامه دارد.

این اتفاقات بطور واقعی تصویری روشن از وضعیت امروز هند بدست میدهد.

هند چهارمین قدرت اقتصادی جهان

هند امروز عضوی از قدرتهای نوظهور اقتصادی “بریک” است و از آن بعنوان چهارمین کشور اقتصادی بزرگ جهان سخن گفته میشود. در عین حال هند کشوری است با اتکا به نیروی کار ارزان، کارگر خاموش، که در آن هنوز میلیونها تن از مردم در فقر شدید بسر میبرند. بنا بر آمار هنوز بیش از ۳۴٪ جمعیت این کشور با کمتر از یک دلاردر روز و حدود ۸۰٪  مردم  آن با کمتر از دو دلار در روز زندگی می‌کنند و بیش از۳۰۰ میلیون نفر دراین کشور زیر خط فقر زندگی می‌کنند. در این کشور قدرتمند اقتصادی سوء تغذیه کودکان هنوز قربانی میگیرد و زنان بسیاری در هنگام زایمان بدلیل ابتلا به ساده ترین بیماریها جان خود را از دست میدهند. در کنار تبعیض آشکار طبقاتی در این کشور تبعیض جنسیتی نیز بیداد میکند.

زنان اقلیت فرودست

در کنار تبعیض طبقاتی در هند، تبعیض علیه زن ابعاد زمخت و تکاندهنده ای دارد. این تبعیض و نابرابری را در تمام سطوح اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی در این کشور میتوان دید. در هند شمار زنان نسبت به مردان بسیار کمتر است. در این زمینه آمار مختلفی داده میشود. گفته میشود که تعداد مردان سه یا چهار برابر زنان است. یک دلیل مهم آن اینست که سنت شدیدا مردسالار در این کشور باعث میشود که خانواده ها دختران را در حالت جنینی از بین ببرند و تلاش کنند صاحب پسر شوند. به عبارت دیگر هرسال صدها هزار دختر قبل از تولد به قتل میرسند. علاوه بر این بنا بر آمارهای جهانی در این کشور، در ازاء هر ۱۹ درصد تولد ۲۷درصد مرگ و میر وجود دارد که ظاهرا بیشترین مرگ و میر در میان  دختربچه های بین سنین ۱ و ۵ سال صورت می گیرد. نرخ بالای مرگ و میر زنان نیز عامل دیگری است که منجر به كاهش زنان در جمعیت هند شده است.

در قانون اساسی هند زنان حقوق مساوی با مردان دارند. اما سنت های مردسالارانه قوی، همچنان اعمال نفوذ می كند و زندگی بخشی از زنان و معیشت جامعه را رقم میزند. از جمله در بسیاری از خانواده های پایبند به سنت های عقب مانده اجتماعی، پسران برتر از دختران محسوب میشوند و تحقیر زن و دختران جزیی از این سنن و اعتقادات است. میگویند مادر یكصد پسر بودن خود یكی از بركات خداوندی در آیین هند محسوب است. بر اساس چنین اعتقاداتی که ظاهرا به قوانین وضع شده توسط مانو در ۲۰۰ سال قبل از میلاد برمیگردد، زن هیچ گونه استقلالی حتی در خانه شخصی خودش ندارد. بنا بر این سنن زن در کودکی تابع پدر و در جوانی تابع همسر است. و وقتی همسر خود را از دست میدهد باید تابع پسرانش باشد. این وضعیت زنان بسیاری را به چنگ فقر و گرسنگی انداخته است.  آمار مرگ و میر در میان زنان بالاست. تحت وجود چنین سنن و اعتقاداتی زنان و دختران در قیاس با مردان، هم به لحاظ اجتماعی و هم بخاطر ترس از تجاوز، از امکانات بسیار محدودتری برای آموزش و تحصیل برخوردارند. از جمله گزارش میشود در این کشور جمعیت بالایی از دختران خانواده های کارگری به مدرسه نمیروند. بر اساس قانون اساسی این کشور آموزش ابتدایی برای پسرها و دختران، تا سن ۱۴سالگی رایگان است. اما آمار نرخ باسوادی در زنان ۳۹درصد و در مردان ۶۴ درصد است. بسیاری از خانواده ها به دلیل استفاده از کار  زنان در خانه و  یا به دلیل ترس از سوءاستفاده و مورد تجاوز قرار گرفتن فرزندانشان مانع ادامه تحصیل آنان میشوند. در محیط کار نیز زنان در برابر ساعات طولانی کار دستمزد کمتر میگیرند.  گزارشها حاکی از اینست که در سال های اخیر خشونت علیه زنان در هند رو به افزایش گذاشته است. از جمله بنا بر آمارهای منتشر شده در این کشور در هر ۲۶ دقیقه یك زن مورد هتك حرمت قرار می گیرد و در هر ۳۴ دقیقه یك تجاوز جنسی رخ می دهد. در افکار سنتی حاکم بر هند طلاق نشانه شكست شرم آور زن به مثابه همسر و دختر است و در نتیجه زن حتی براحتی حق طلاق و جدایی ندارد. این درحالیست که  یک مساله جنجالی در رابطه میان زن و مرد جهیزیه است که باز طبق آمار در هر ۹۳دقیقه یك زن بر سر مسأله جهیزیه سوزانده می شود. گزارشات حاکیست که  ترس از تجاوز یکی از موانع مهم حضور زنان در صحنه اجتماعی است. در عرصه اجتماعی نیز  زنان از پایه ای ترین حقوق خود محرومند. بطوریکه در بسیاری مواقع حتی نمی توانند تصمیم بگیرند كه با چه كسی ازدواج كنند و یا  در سنین کودکی به شوهر داده میشوند.

اما امروز هندوستان بپاخاسته است و علیه این تبعیض ضد انسانی اعلام جنگ کرده است. این جنگ از موضوع تجاوز به یک دختر جوان شروع شده و کل هند را به تکان درآورده است. این واقعیت امروز هند است. نکته قابل توجه اینست که وقتی به روند اوضاع جهانی نیز نگاه میکنیم، تغییری قابل توجه در تلقی بشریت از زندگی و معیشت و خواستها و آرمانهایش می بینیم. نان، کرامت، زندگی انسانی، میتوان گفت که امروز دیگر دارند به شعار ها و آرمانهایی جهانی تبدیل میشوند. اتفاقات هفته اخیر هند را باید در دل جهان امروز دید. جنبشی عظیم و انسانی علیه تبعیض و نابرابری که  جنبش رهایی زن در صف جلوی مبارزات مردم قرار دارد. این آن چیزی است  که موجبات نگرانی و وحشت دولت هند نیز شده است.

هشتم دیماه 91

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: